بىرىنچى مەسىلە، جۈمە نامىزىدىن بۇرۇنقى تۆت رەكئەت ئاتالمىش «سۈننەت نامىزى» توغرىسىدا
ئىمام ئەلبانى رەھىمەھۇللاھ شۇنداق دېگەن:
جۈمە نامىزىدىن كېيىن ئاتالمىش «ئېھتىياتى پېشىن نامىزى» ئوقۇش شەرىئەتتە قەتئىي ئاساسىي يوق بىدئەت بولۇپ، بۇ ھەقتە توغرا مەلۇماتقا ئىگە بولۇش ئۈچۈن تۆۋەندىكى پەتىۋانى ئوقۇپ چىقىڭ:
سوئال: مەن ﺑﻪﺯﻯ ئىماملاردىن ﺗﯚﯞﻩﻧﺪﯨﻜﻰ ئۈچ ﺧﯩﻞ ﺷﻪﺭﺕ ئاستىدا ﺟﯜﻣﻪ ﻧﺎﻣﯩﺰﯨﻨﯩﯔ ئىككى رەكئەت ﭘﻪﺭﺯﯨﺪﯨﻦ كېيىن پېشىن (يەنى ئاتالمىش «ئېھتىياتى پېشىن») نامىزىنىڭ ﺗﯚﺕ رەكئەت ﭘﻪﺭﺯﯨﻨﻰ ﯮﻗﯘﺵ كېرەك، ﺩﯦﮕﻪﻥ پەتىۋانى ﯪﯕﻠﯩﺪﯨﻢ. (ئۇلار دېگەن بۇ شەرتلەر تۆۋەندىكىچە) 1-. ئەگەر بىز سەئۇدىي ئەرەبىستاندىن ﻳﯩﺮﺍﻕ بولساق. 2- . ﯬﮔﻪﺭ ﺑﯩﺰ ئىسلام دۆلىتىدە ﻳﺎﺷﯩﻤﯩﺴﺎﻕ. 3- ياكى ﯬﮔﻪﺭ ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ھۆكۈمىتىمىز ئىسلامىي ھاكىمىيەت ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ.
سوئالىمغا سەمىمىي ﺟﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﺑﻮﻟﺴﯩﯖﯩﺰ، ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ دىيارىمىزدا ﻳﺎﺷﻘﺎ ﭼﻮﯕﻼﺭﻧﯩﯔ ھەممىسى مۇشۇنداق ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﯩﺪﯗ، لېكىن مەن ﺑﯘ توغرىسىدا ئىزدەنگەن بولساممۇ ئۇنىڭغا دائىر بىرەرمۇ ﻫﻪﺩﯨﺲ ﺗﺎﭘﺎﻟﻤﯩﺪﯨﻢ.
«ئىسلام سوئال – جاۋابلىرى تورى»نىڭ ئۇيغۇرچە سەھىپىسىدىن (islamqa.info/ug) ئېلىندى.
ﺟﺎﯞﺍﺏ:
بارچە ھەمدۇ – سانا ئاللاھقا خاستۇر.
جۈمە نامىزىدىن كېيىن پېشىن نامىزى ئوقۇش بەزىلەرنىڭ شەخسىي كۆز ﻗﺎﺭﯨﺸﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺑﯘﻧﯩﯔ مەككىدىن يىراق بولۇش – بولماسلىق، ئىسلامىي دۆلەت بولۇش-بولماسلىق ﯞﻩ ﺧﯩﻼﻓﻪﺗﻨﯩﯔ بولۇش – بولماسلىقى ﺑﯩﻠﻪﻥ ﯪﻻﻗﯩﺴﻰ ﻳﻮﻕ. ﯬﻫﻠﻰ ﺳﯜﻧﻨﻪت ۋەلجامائەگە ﻧﯩﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﺧﯩﻼﻓﻪﺗﻨﯩﯔ بولۇش – بولماسلىقى ﯞﻩ خەلىپىنىڭ ﺑﯘﻳﺮﯗﻗﻰ جۈمە نامىزى ئوقۇشنىڭ شەرتى ئەمەس. ( ﻓﻪﺗﯩﯟﺍ ﯬﻝ لەجنە ﯬﻝ ئىلمى8/187)
بۇ توغرىدا يېتەرلىك ئىلمى يوق ۋەياكى مەلۇماتقا ئىگە بولۇش پۇرسىتى بولمىغان، ﺳﯩﺰ سوئالدا ئېيتقاندەك ئاتالمىش «ﯻﻤﺎﻡ»لارﻧﯩﯔ «جۈمە نامىزىدىن كېيىن ئېھتىياتىي پېشىن نامىزى ئوقۇش كېرەك» ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳﯚﺯﯨﮕﻪ ﺑﯩﺰ مەشھۇر ﯪﻟﯩﻤﻼﺭﻧﯩﯔ ﺳﯚﺯﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺟﺎﯞﺍﺏ ﺑﯧﺮﯨﻤﯩﺰ. ﯪﻟﯩﻤﻼﺭ ﯬﮔﻪﺭ ﺑﯩﺮ ﻛﯩﺸﻰ ﺟﯜﻣﻪ ﻧﺎﻣﯩﺰﯨﻨﻰ ﯮﻗﯘﻏﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﯰﻧﯩﯔ ﻳﻪﻧﻪ پېشىن ﻧﺎﻣﯩﺰﻯ ﯮﻗﯘﺷﯩﻨﯩﯔ ﺷﻪﺭىئەتتە ﻫﯧﭽﻘﺎﻧﺪﺍﻕ ﯮﺭﻧﻰ ﻳﻮﻕ ﯻﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ئىلگىرى سۈرىدۇ. ﯬﮔﻪﺭ بىراۋ ﺟﯜﻣﻪ ﻧﺎﻣﯩﺰﯨﻨﻰ ﯰﻧﺘﯘﭖ ﻗﯧﻠﯩﺶ ﺳﻪﯞﻩﺑﯩﺪﯨﻦ، ﻳﺎﻛﻰ ﺟﯜﻣﻪ ﻧﺎﻣﯩﺰﯨﻨﯩﯔ ۋاقتىدا ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﯩﻚ ﻳﺎﻛﻰ ﺳﻪﭘﻪﺭﺩﻩ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﺩﯦﮕﻪﻧﺪﻩﻙ ﺳﻪﯞﻩﺑﻠﻪﺭ ﺗﯜﭘﻪﻳﻠﻰ جۈمە ﯰﻧﯩﯖﻐﺎ ﭘﻪﺭﺯ ﺑﻮلمايدىغان ئەھۋالدا، ﺟﯜﻣﻪﻧﻰ ﯮﻗﯘﻣﯩﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ پېشىن ﻧﺎﻣﯩﺰﯨﻨﻰ ﯮﻗﯘﺷﻰ ﺯﯙﺭﯛﺭ. ﻫﯧﭽﻘﺎﻧﺪﺍﻕ دىنىي كىتابتا ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﻫﯘ ﯬﻟﻪﻳﻬﻰ ﯞﻩﺳﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ ﯞﻩ ﻳﺎﻛﻰ ﺳﺎﻫﺎﺑﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺟﯜﻣﻪ ﻧﺎﻣﯩﺰﯨﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ پېشىن نامىزى ﯮﻗﯘﻏﺎﻧﻠﯩﻘﻰ قەيت ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﯩﻐﺎﻥ. ﯬﮔﻪﺭ ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﭼﻮﻗﯘﻡ ئۇ توغرىدا ھەدىس ۋەياكى ساھابىلارنىڭ كۆز قارىشى ﺧﺎﺗﯩﺮىلەنگەن بولاتتى.
(ئىبادەتنى چىن ئىخلاس ۋە تەۋرەنمەس ئەقىدە بىلەن پەيغەمبىرىمىزنىڭ سۈننىتىگە مۇۋاپىق ھالدا قىلىش پەرز بولۇپ، ئىباەتنىڭ قوبۇل بولۇشىدا، ئىككىلىنىپ ياكى شەكلىنىپ، ئۇ بولسا بولار، بولمىسا ئۇنىڭ ئورنىغا بۇ بولار دېگەندەك، «ئېھتىياتى پېشىن»گە ئوخشاش (دەلىلسىز، بىدئەت) ئەمەللەرنىڭ كۈندىلىك ئىبادەتلىرىمىزدە يۈز بېرىپ قېلىشىدىن ھەرەز قىلىشىمىز لازىم، م)
ئاللاھ ھەممىدىن ياخشى بىلگۈچىدۇر.